গুৱাহাটী: অসমৰ চহকী খিলঞ্জীয়া ৰন্ধনশৈলী আৰু আধুনিক জলবায়ু বিজ্ঞানৰ মাজৰ ব্যৱধান দূৰ কৰাৰ লক্ষ্যৰে যোৱা ২৬ জানুৱাৰী, ২০২৬ তাৰিখে গুৱাহাটীৰ কটন বিশ্ববিদ্যালয়ত “অসমৰ খিলঞ্জীয়া খাদ্য ব্যৱস্থা: এক বহনক্ষম ভৱিষ্যতৰ বাবে পুনৰুদ্ধাৰ আৰু পুনৰ কল্পনা” শীৰ্ষক এক উচ্চস্তৰীয় পেনেল আলোচনা সফলতাৰে সম্পন্ন হয় (Indigenous Food Systems of Assam)।
চেণ্টাৰ ফৰ এনভাইৰনমেণ্ট এণ্ড ক্লাইমেট একচন ফাউণ্ডেচন (CECAF), আজিম প্ৰেমজী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ স্কুল অৱ ক্লাইমেট চেঞ্জ এণ্ড চাচটেইনাবিলিটি, কটন বিশ্ববিদ্যালয়ৰ চেণ্টাৰ ফৰ ক্লাউডছ এণ্ড ক্লাইমেট চেঞ্জ ৰিচাৰ্ছ (C4R) আৰু আজিম প্ৰেমজী ফাউণ্ডেচনৰ যুটীয়া সহযোগত আয়োজিত এই অনুষ্ঠানত অসম আৰু কৰ্ণাটকৰ বিশিষ্ট পণ্ডিত, খাদ্য বিশেষজ্ঞ, ছাত্ৰ-ছাত্ৰী আৰু গৱেষকসকলে অংশগ্ৰহণ কৰে।
কটন বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সন্মানীয় উপাচাৰ্য অধ্যাপক ৰমেশ চন্দ্ৰ ডেকাই মুখ্য অতিথি হিচাপে উপস্থিত থাকি খিলঞ্জীয়া খাদ্য ব্যৱস্থাৰ পুনৰুজ্জীৱিতকৰণ জনস্বাস্থ্য আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয়ৰ বাবে অপৰিহাৰ্য বুলি গুৰুত্ব আৰোপ কৰে। অনুষ্ঠানৰ আৰম্ভণিতে CECAF-ৰ সঞ্চালক ড° কমল কুমাৰ তাঁতীয়ে আদৰণি ভাষণ আৰু মূল ধাৰণা পত্ৰ (Concept Note) পাঠ কৰে। তেওঁ উদ্যোক্তাসকলৰ হৈ উল্লেখ কৰে যে হিমালয়ৰ পাদদেশত অৱস্থিত অসমৰ অনন্য খাদ্য ব্যৱস্থা বৰ্তমান দ্ৰুত নগৰীকৰণ আৰু প্ৰক্ৰিয়াজাত খাদ্যৰ আগ্ৰাসনৰ বাবে তীব্ৰ ভাবুকিৰ সন্মুখীন হৈছে (Indigenous Food Research Assam)।
এই পেনেল আলোচনাত অসম বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ডিফু চৌহদৰ প্ৰতি-উপাচাৰ্য অধ্যাপক শিৱাশীষ বিশ্বাসে খাদ্য ঐতিহ্যৰ সামাজিক প্ৰভাৱৰ বিষয়ে শৈক্ষিক গভীৰতা প্ৰদান কৰাৰ লগতে ভোগালী ফুড প্ৰডাক্টছৰ সঞ্চালক অজিত শৰ্মা বৰুৱাই পৰম্পৰাগত খাদ্য উৎপাদনৰ ব্যৱহাৰিক দিশসমূহ আলোচনা কৰে।
বিশিষ্ট খাদ্য গৱেষক তথা চেফ অতুল লহকৰে অঞ্চলটোৰ ৰন্ধন শিল্পৰ বিষয়ে তেওঁৰ অন্তৰ্দৃষ্টি ব্যক্ত কৰাৰ বিপৰীতে কটন বিশ্ববিদ্যালয়ৰ C4R-ৰ সঞ্চালক অধ্যাপক ৰাহুল মহন্তই এই খাদ্য ব্যৱস্থাসমূহক ব্যাপক জলবায়ু গৱেষণাৰ সৈতে সংযোগ কৰে। আজিম প্ৰেমজী বিশ্ববিদ্যালয়ক প্ৰতিনিধিত্ব কৰি অধ্যাপক শান্তনু গোস্বামী আৰু ড° অৰবিন্দ লক্ষ্মীশাই বহনক্ষমতা আৰু খিলঞ্জীয়া জ্ঞানক আধুনিক পুষ্টি বিজ্ঞানৰ সৈতে নৈতিকভাৱে একত্ৰিত কৰাৰ ওপৰত বিশ্বজনীন দৃষ্টিভংগী আগবঢ়ায়।
পেনেলিষ্টসকলে আলোকপাত কৰে যে স্থানীয় পৰিৱেশ তন্ত্ৰ, ঋতুচক্ৰ আৰু সামাজিক জ্ঞানৰ দ্বাৰা গঠিত অসমৰ খিলঞ্জীয়া খাদ্য পদ্ধতিসমূহ আমাৰ সাংস্কৃতিক পৰিচয় আৰু জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য সংৰক্ষণৰ মূল আধাৰ। বনাঞ্চল, নদী আৰু জলাশয়ৰ সৈতে ওতপ্ৰোতভাৱে জড়িত এই ব্যৱস্থাসমূহ বৰ্তমান নগৰীকৰণ আৰু জীৱনশৈলীৰ পৰিৱৰ্তনৰ ফলত বিলুপ্তিৰ পথত আগবাঢ়িছে। কেইবাজনো আলোচকে জোৰ দি কয় যে খিলঞ্জীয়া খাদ্য ব্যৱস্থাৰ হেৰুৱাই পেলোৱাটো কেৱল সাংস্কৃতিক উদ্বেগ নহয়, বৰঞ্চ ই এক বহনক্ষমতা আৰু জনস্বাস্থ্যৰো গুৰুতৰ সমস্যা।
শৈক্ষিক গৱেষণা, সামূহিক অভিজ্ঞতা আৰু খাদ্য উদ্যোগীকৰণৰ পৰা উদাহৰণ দি বক্তাসকলে খিলঞ্জীয়া খাদ্য জ্ঞানৰ নথিভুক্তকৰণ আৰু সংৰক্ষণৰ ওপৰত জোৰ দিয়ে। থলুৱা খাদ্য সামগ্ৰীৰ বাবে এক নৈতিক আৰু অন্তৰ্ভুক্তিমূলক বজাৰ সৃষ্টি কৰাৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ বিষয়েও আলোচনা কৰা হয়, যাতে বাণিজ্যিকীকৰণৰ নামত স্থানীয় সম্প্ৰদায়সমূহ বঞ্চিত নহয়। পেনেলখনে খিলঞ্জীয়া খাদ্য ব্যৱস্থাক স্বীকৃতি দিয়া আৰু শক্তিশালী কৰাৰ ক্ষেত্ৰত নীতি-নিৰ্ধাৰণ, শিক্ষা আৰু গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ ভূমিকাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে।
মহাপুৰুষ শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ বিশ্ববিদ্যলয়ৰ সহকাৰী অধ্যাপিকা ড° চুমি দা-ধৰাৰ সঞ্চালনাত এই অধিবেশনখনি এক সক্ৰিয় আৰু আন্তঃক্ৰিয়ামূলক ফ’ৰামলৈ পৰ্যবসিত হয়। শ্ৰোতাসকলৰ মাজৰ পৰা অহা বিভিন্ন প্ৰশ্ন আৰু অভিমতে আলোচনাক অধিক সমৃদ্ধ কৰে। অনুষ্ঠানৰ অন্তত অংশগ্ৰহণকাৰীসকলে একমত হয় যে খিলঞ্জীয়া খাদ্য ব্যৱস্থাৰ পুনৰুদ্ধাৰ কেৱল ঐতিহ্য ৰক্ষাৰ বাবেই নহয়, বৰঞ্চ ৰাজ্যখনৰ বহনক্ষম, জলবায়ু-সহনশীল আৰু অন্তৰ্ভুক্তিমূলক খাদ্য-ভৱিষ্যত গঢ়াৰ বাবেও অত্যাৱশ্যকীয়।
পেনেলিষ্ট আৰু অংশগ্ৰহণকাৰীসকলৰ সিদ্ধান্ত অনুসৰি, এই আলোচনাৰ সমলসমূহক লৈ অতি সোনকালে এখন ISBN যুক্ত গৱেষণা গ্ৰন্থ প্ৰকাশ কৰাৰো প্ৰস্তুতি চলোৱা হৈছে।
লগতে পঢ়কঃ উখল মাখল ৰহাৰ মহিমামণ্ডিত মা বসুন্ধৰী থান
